System smart home można zainstalować z pełnym okablowaniem lub bezprzewodowo, przy czym oba te rozwiązania mają zarówno zalety, jak i pewne wady. Przy wyborze jednego z nich należy wziąć pod uwagę stan budynku, koszty oraz możliwości i ograniczenia systemu. W tym artykule podpowiadamy, na jaki system smart home warto zdecydować się w swoim domu.
System smart home w technologii przewodowej i bezprzewodowej – jak to działa?
Systemy przewodowe opierają swoje działanie na okablowaniu. Przewody są potrzebne do zasilania urządzeń, które mogą korzystać z zasilania sieciowego 230 V AC lub niskonapięciowego z rozdzielni (np. 12 V DC, 24 V DC). Urządzenia potrzebują przewodów również do komunikowania się ze sobą. Na przykład przycisk na ścianie łączy się przewodem z jednostką centralną, która z kolei łączy się „po kablu” ze sterownikiem rolety. Najczęściej stosuje się tutaj topologię gwiazdy lub magistrali. W topologii gwiazdy wszystkie obwody są podłączone bezpośrednio do rozdzielni, natomiast w magistrali podłączone są szeregowo za pomocą wspólnego przewodu.
Natomiast w systemach bezprzewodowych urządzenia są zasilane bateryjnie lub podłączane do istniejącej sieci elektrycznej (np. przez puszkę lub za pomocą zasilacza). Urządzenia komunikują się przy użyciu protokołów technologii bezprzewodowej, np. Wi-Fi, Zigbee, Z-Wave czy Thread. Sygnał może być przesyłany bezpośrednio do urządzenia wykonawczego – na przykład czujnik ruchu wysyła informację do ściemniacza oświetlenia. W systemach scentralizowanych czujnik wyśle sygnał najpierw do jednostki centralnej, która następnie prześle informację do urządzenia wykonawczego.
Porównanie systemów smart home: przewodowego i bezprzewodowego
Podjęcie decyzji co do rodzaju systemu smart home zależy w dużej mierze od okoliczności (stanu budynku), ale również od budżetu czy wymagań użytkownika w zakresie bezpieczeństwa, funkcjonalności i niezawodności. Poniżej przedstawiamy szybkie porównanie najważniejszych kryteriów wyboru.
Instalacja systemu
System przewodowy najlepiej zaplanować na etapie budowy, np. od razu po otrzymaniu projektu domu lub gdy budynek już stoi, ale jest w stanie surowym. Dzięki temu okablowanie do smart home będzie można wykonać razem z montażem instalacji elektrycznej, co uprości pracę i zapewni pełną swobodę w projektowaniu systemu. Wykonanie instalacji przewodowej w użytkowanym budynku wymaga kucia ścian, co wiąże się z dodatkowym remontem i wyższym kosztem montażu systemu.
Systemy bezprzewodowe można zainstalować na dowolnym etapie, ponieważ urządzenia są zasilane bateryjnie, podłączane do puszek elektrycznych lub pracują na zasilaczu. Nie trzeba rozprowadzać kilometrów przewodów, więc jest to dobre rozwiązanie dla użytkowanych budynków. Systemy bezprzewodowe sprawdzą się także w wynajmowanych mieszkaniach, gdzie możliwość ingerencji w instalację jest ograniczona lub niemożliwa. W razie przeprowadzki można odinstalować urządzenia i wykorzystać je w nowym mieszkaniu.
Koszty montażu
Instalacje przewodowe są droższe niż bezprzewodowe ze względu na koszty okablowania i pracy elektryka. Wiele jednak zależy od topologii, ponieważ topologia gwiazdy wymaga znacznie większej ilości przewodów niż topologia magistrali. Na przykład w systemie Loxone możliwe jest zastosowanie dowolnej topologii, choć zaleca się poprowadzenie przewodu do każdego pomieszczenia, a następnie rozgałęzienie go do poszczególnych urządzeń. W rezultacie zamiast klasycznej topologii gwiazdy stosujemy topologię drzewa, która ogranicza okablowanie, a więc również koszty montażu.
W systemach bezprzewodowych koszty początkowe są naturalnie niższe, ponieważ oszczędza się na przewodach. Montaż systemu sprowadza się głównie do odpowiedniego ustawienia i konfiguracji urządzeń, ewentualnie podłączenia niektórych urządzeń do stałego zasilania. Jest to zatem mniej skomplikowane i czasochłonne niż połączenie systemu w sposób przewodowy, co ma duży wpływ na koszty początkowe.
Rozbudowa systemu
Systemy przewodowe są na ogół trudniejsze w rozbudowie, ponieważ w razie chęci dodania kolejnych urządzeń trzeba kuć ściany i rozprowadzić dodatkowe przewody. W przypadku topologii gwiazdy każdy obwód prowadzony jest do rozdzielni, co może być bardzo problematyczne w dużych budynkach. Istnieją jednak rozwiązania ułatwiające skalowanie systemu przewodowego. Na przykład użytkownik może wcześniej zaplanować rozbudowę systemu, rozprowadzając dodatkowe przewody w peszlach. Z kolei w systemie Loxone można zastosować moduły do rozbudowy Tree Extension wyposażone w dwie gałęzie, przy czym do każdej można podłączyć do 50 urządzeń.
W systemach bezprzewodowych rozbudowa jest znacznie szybsza i prostsza, ponieważ wiele urządzeń działa na baterie, a sprzęt zasilany z sieci wystarczy podłączyć za pomocą zasilacza do gniazda lub zainstalować bezpośrednio w puszce elektrycznej. Urządzenia komunikują się za pomocą protokołu radiowego, więc nie trzeba prowadzić przewodów, np. z centralki do siłownika rolet. Co ciekawe, za pomocą urządzeń bezprzewodowych można również rozbudować istniejący system przewodowy.
Niezawodność systemu
Przewodowe rozwiązania smart home wygrywają pod względem niezawodności, ponieważ zapewniają stabilne działanie niezależnie od wielkości budynku. Nie są uzależnione od zasięgu technologii radiowej, dzięki czemu są bardziej odporne na zakłócenia sygnału i mogą działać bez dostępu do internetu. Połączenia przewodowe są również mniej podatne na opóźnienia, co zapewnia szybki czas reakcji na zmiany. Z uwagi na większą niezawodność systemy przewodowe sprawdzą się w takich budynkach jak:
- hotele,
- ośrodki zdrowia,
- szkoły,
- magazyny,
- biura,
- zakłady produkcyjne.
Systemy bezprzewodowe są uzależnione od jakości i zasięgu sygnału radiowego. Ten może ulegać zakłóceniom, szczególnie w dużych i piętrowych budynkach. Ponadto systemy bazujące na Wi-Fi i działające na zewnętrznych serwerach w chmurze mogą utracić część funkcji w razie braku dostępu do internetu. Co więcej, rozwiązania chmurowe zależą od producenta, który może zadecydować o wyłączeniu niektórych funkcji lub zakończeniu wsparcia dla systemu smart home. Warto również pamiętać, że urządzenia z własnym zasilaniem mogą odmówić posłuszeństwa ze względu na wyczerpanie baterii.
Niemniej istnieją rozwiązania, które chronią systemy bezprzewodowe przed podobnymi problemami. Na przykład system bezprzewodowy Loxone Air bazuje na własnym protokole komunikacji i domowym serwerze, dzięki czemu nie jest uzależniony od Wi-Fi, serwera producenta i dostępu do internetu. Ponadto urządzenia podłączone do stałego zasilania działają jak wzmacniacze sygnału, zapewniając stabilne działanie także w większych budynkach.
Podatność na ingerencję z zewnątrz
Również w tej kategorii przewaga jest po stronie rozwiązań przewodowych, ponieważ ewentualny cyberatak wymaga fizycznego dostępu do sieci albo włamania do centrali systemu. Większość funkcji może działać bez internetu, co ogranicza możliwość uzyskania dostępu do budynku przez niepowołane osoby. Z tego względu systemy przewodowe są preferowane przez osoby i firmy dysponujące cennymi danymi czy środkami finansowymi.
Transmisja radiowa zwiększa ryzyko nieautoryzowanego dostępu, zwłaszcza w przypadku korzystania z protokołu Wi-Fi i serwera w chmurze. W skrajnych przypadkach hakerzy mogą nie tylko wykraść informacje (np. hasło alarmu, zdjęcia z kamery), ale również sterować zdalnie urządzeniami w budynku czy wykorzystać domowe urządzenia do ataku typu DDoS. W związku z tym systemy bezprzewodowe wymagają bardzo skrupulatnego dbania o bezpieczeństwo danych. Producent powinien zapewnić mocne szyfrowanie, a użytkownik musi pamiętać o aktualizacjach sprzętu, stosować trudne do złamania hasła i odseparować system od domowej sieci Wi-Fi.
Smart home bezprzewodowy i przewodowy – podsumowanie
| Kryterium | System smart home przewodowy | System smart home bezprzewodowy |
|---|---|---|
| Instalacja | Najlepiej na etapie projektowania lub budowy (wymaga okablowania) | Możliwa na każdym etapie (łatwy montaż bez kucia ścian) |
| Koszt montażu | Wyższy koszt (okablowanie + praca elektryka) | Niższy koszt (szybki montaż bez rozprowadzania przewodów) |
| Niezawodność | Wysoka, niższe ryzyko utraty komunikacji | Możliwe przerwy w łączności i dostępie do niektórych funkcji |
| Czas reakcji | Krótki, mniej podatny na zakłócenia | Może ulec wydłużeniu ze względu na zakłócenia |
| Możliwość rozbudowy | Bardziej problematyczna i kosztowna | Łatwa, można swobodnie dodawać kolejne urządzenia |
| Bezpieczeństwo | Wysokie, dane nie wychodzą poza budynek | Większa podatność na ataki z zewnątrz |
Kiedy wybrać smart home bezprzewodowy, a kiedy przewodowy?
Bezprzewodowy system smart home jest lepszym rozwiązaniem wszędzie tam, gdzie są ograniczone możliwości ingerencji w instalację elektryczną i ściany, tj. w użytkowanych budynkach i wynajmowanych mieszkaniach. System bezprzewodowy sprawdzi się również w małych domach jednorodzinnych czy lokalach firmowych, które nie potrzebują rozbudowanej automatyki. Z kolei systemy przewodowe zalecane są przy nowo powstających budynkach, zwłaszcza przy domach budowanych „na lata” i dużych, piętrowych rezydencjach. Na system przewodowy warto zdecydować się również wtedy, gdy zależy nam na szybkim i niezawodnym działaniu funkcji smart, a także obawiamy się ewentualnej ingerencji z zewnątrz.
Warto jednak pamiętać, że dzisiaj nie trzeba decydować się tylko na jedno z rozwiązań. Można zainstalować podstawowy system wymagający okablowania, a po czasie rozbudować go o dodatki komunikujące się w sposób bezprzewodowy. Tym sposobem kluczowe funkcje będą działać niezawodnie, a jednocześnie zyskamy większe możliwości skalowania systemu w miarę rosnących potrzeb.
Montaż instalacji smart home bezprzewodowych i przewodowych w Krakowie
Grupa Elektro Koncept świadczy usługę montażu instalacji smart home, zarówno bezprzewodowych, jak i przewodowych marki Loxone na terenie Krakowa i okolicy. Zapraszamy do kontaktu z naszymi specjalistami:
- telefonicznie: +48 502 083 528
- mailowo: kontakt@firmaelektrycznakrakow.pl